De Japanse duizendknoop brigade

De Japanse duizendknoop brigade is een nieuwe werkgroep van groene vrijwilligers in de IJsselvallei.

De stichting IJssellandschap, beheerder van veel bos- en natuurgebieden rondom Deventer, heeft deze vrijwilligersgroep in het leven geroepen.

Het is bekend dat de Japanse duizendknoop een invasieve plant is die inheemse planten helemaal kan verdringen. Ook IJssellandschap heeft daar veel last van.

Om die reden is vorig jaar besloten om deze speciale groep van groene vrijwilligers op te richten. Een kleine groep van nu nog 6 vrijwilligers gaat nu op de terreinen van IJssellandschap de Japanse Duizendknoop te lijf.

Dat vraagt toch wel wat uitleg. Een vrijwilligersbrigade alleen voor het bestrijden van 1 plant, de Japanse Duizendknoop is toch wel bijzonder. Groenbezig.nl ging op onderzoek uit.

De historie van de plant in Europa

Rond 1823 werd de Japanse duizendknoop in Nederland bij de Hortus botanicus in Leiden geïntroduceerd als een mooie sier- en tuinplant. De plant werd daarna inderdaad als tuinplant verkocht, alhoewel al snel duidelijk werd dat het een hardnekkige woekeraar was die veel inheemse planten kon verdringen.

Vanaf 1 januari 2022 kwam het in Nederland tot een verbod op de handel in deze plant en sinds augustus 2025 geldt er een Europees verbod op de handel, kweek, transport en import van de soort.

Omdat bestrijden zeer moeizaam gaat, worden er in Europa continu nieuwe, innovatieve experimenten uitgevoerd. Maar duidelijk is wel, volgens experts, dat het verwijderen met wortel en tak en dit blijven volhouden, de plant zodanig uitput dat de strijd gewonnen kan worden.

De schoonheid van de Japanse Duizendknoop

De situatie op de landgoederen van IJssellandschap.

Jet Nieboer van IJssellandschap: “Deze invasieve plant verdringt ook bij ons de inheemse flora en verarmt de biodiversiteit. Ook rukt deze op, op landbouwgronden. Ook zijn we beducht voor schade die de plant kan veroorzaken aan infrastructuur en parken (zoals op landgoed De Haere)”.

Een paar jaar geleden heeft IJssellandschap daarom een experiment uitgevoerd door varkens in te zetten bij de bestrijding. Boven de grond werden alle bladeren en takken keurig opgegeten maar ondergronds bleef de plant gewoon doorgroeien. De plant kon op die manier niet afdoende worden bestreden en alleen op een beperkt oppervlak.

Veel experimenten elders om de plant te bestrijden hebben duidelijk gemaakt dat er twee spreekwoorden zijn die in ieder geval van toepassing zijn op het bestrijden van de Japanse duizendknoop:

· Met wortel en tak uitroeien

· De aanhouder wint

Jet Nieboer vertelt: Om die reden hebben wij in 2025 een pilot gehouden of wij met vrijwilligers iets zouden kunnen bereiken bij de bestrijding. De pilot slaagde en de 6 vrijwilligers zijn dit jaar begonnen met de bestrijding

Jet: “Onze groene vrijwilligers zijn volhouders, dus het spreekwoord ‘de aanhouder wint’ is op hen zeker van toepassing”.

IJssellandschap heeft er alle vertrouwen in dat deze nieuwe brigade succesvol zal zijn.

Hebt u ook last van deze plant? Enkele tips

Zo grondig mogelijk afgraven inclusief wortel
De locatie op geregelde tijden blijven inspecteren en nieuwe scheuten met wortel en al verwijderen.
Staat de plant vlak op de scheiding met de buren? Dan is het wortelstelsel daar waarschijnlijk ook. Gezamenlijke aanpak is dan aanbevolen.
Zeer belangrijk is dat de restanten van de plant NIET bij het GFT afval mogen. Via het GFT afval zou de plant zich alleen maar verder verspreiden. De restanten moeten echt bij het restafval.

Ter verheldering nog enkele foto's van de pilot