Blessen, de taal van de bosbouwers
Je ziet ze vaak, met verf aangebrachte markeringen op bomen in het bos. De ene keer een blauwe stip, de andere keer een oranje streep of een kruis. Wat doen die tekens daar en wat betekenen ze?
Het is de taal van de bosbouwers. Elk teken, een zogeheten bles, heeft een andere betekenis. Met die tekens weten de uitvoerders en de bosbouwers welke bomen omgehakt moeten worden, welke bomen moeten blijven staan, welke bomen afgevoerd moeten worden of juist nadat ze gekapt zijn moeten blijven liggen, enzovoort.
In dit artikel een kijkje achter de schermen van het goed en vakkundig beheren van bossen.
Een nadere uitleg van blessen
De tekens vertellen de uitvoerder precies wat de beheerder graag gedaan wil hebben. Het aanbrengen van de markering op de boom noemen we ‘blessen’. Blessen kan op verschillende manieren. Vroeger werd vaak een blesmes gebruikt waarmee in het schors een markering werd aangebracht, maar tegenwoordig gebruikt men meestal een verfmarkering. Ten eerste is dat van een afstand het beste zichtbaar voor degene die het werk moet uitvoeren. Daarnaast gaat het aanbrengen van de markering sneller.
Op onderstaand schema zie je de meest gebruikte blestekens.
Waar wordt op gelet bij het blessen.
Dat blessen is een speciaal werkje. De rol van de blesser is dan ook heel belangrijk. Degene maakt de vertaling van de visie van de boseigenaar/beheerder. De blesser moet dus goed begrijpen wat het beoogde doel is met het bos. Dat vraagt een goede afstemming..
Wat is de (potentiële) rol van iedere boom en wat heeft die boom dan nodig om die rol te kunnen vervullen. Denk daarbij dan hoe snel de soort groeit, hoeveel licht heeft hij nodig etc.
Moet een bos uitgedund worden om meer licht in het bos te krijgen dan ontstaan er ook kansen voor struiken en kruiden. Dat draagt allemaal weer bij aan de biodiversiteit van het bos. Dat is belangrijk want als het ecosysteem op orde is, functioneert het bos het beste.
Andere tekens.
Soms zie je ook andere tekens bijvoorbeeld een rood/wit lint markeert een dode boom of er is iets anders speciaals in het terrein dat beschermd moet worden. Dat zijn dan weer speciale tekens die vooraf met de uitvoerder zijn besproken.
Zo’n dode boom moet dan bijvoorbeeld blijven staan want dat is goed voor de biodiversiteit. Want dood hout leeft! Er huizen allerlei beestjes in, spechten gebruiken vaak dode bomen voor hun nesten, maar dode bomen verbeteren ook het bodemleven: schimmels, bacteriën en insecten breken het hout af en maken de voedingsstoffen beschikbaar.
Weerstand tegen het kappen
Als er bomen gekapt worden stuiten natuurorganisaties en bosbouwers op veel weerstanden.
“Bomen zijn zo belangrijk om klimaatveranderingen tegen te gaan. Waarom kappen jullie dan?” is de vraag.
Het antwoord daarop kan heel verschillend zijn. Soms is het vanwege de biodiversiteit, dat is een minstens zo belangrijk onderwerp. Je wilt bijvoorbeeld andere soorten meer ruimte geven, of ruimte bieden aan struiken aan de randen van een bos zodat daar bijzondere (vlinders en insecten) soorten een nieuwe plek krijgen.
Een andere keer is het om het bos gezond te houden, bijvoorbeeld via uitdunning.
Veiligheid voor bezoekers kan ook een reden zijn vooral langs paden en lanen
De huidige droogte heeft ook duidelijk gemaakt dat sommige bomen te gevoelig zijn voor droogte (b.v. beuken) of brandgevaarlijk zijn (b.v. naaldbomen). Onze bossen worden dus ook meer toekomstbestendig gemaakt.
Met dit artikel beogen we duidelijk te maken dat eigenaren/beheerders heel zorgvuldig met dit proces omgaan.
fotoserie
We besluiten dit artikel met een serie foto’s over bosbeheer
-
Deze boom mag blijven -
Deze boom wordt gekapt -
Deze boom wordt gekapt maar blijft liggen in de natuur -
Deze bomen worden geveld en blijven liggen in de natuur -
Deze boom is in slechte staat, maar wordt niet gekapt. De top gaat er wel uit -
Soms zie je aan de buitenkant niet hoe slecht de boom er aan toe is. -
Een laan met daarachter naaldbomen. Deze naaldbomen zijn inmiddels gekapt ivm de droogte -
Dezelfde laan als de vorige foto maar de naaldbomen hebben plaats gemaakt voor opgroeiende loofbomen.
